Tekrarlanan Ölçümler ANOVA'sı Nedir?
Tekrarlanan ölçümler ANOVA'sı (Repeated Measures ANOVA), aynı deneklerden birden fazla zaman noktasında veya koşulda ölçüm alındığında kullanılan istatistiksel bir testtir. Bağımlı örneklem t-testinin üç veya daha fazla ölçüm için genelleştirilmiş halidir.
Ne Zaman Kullanılır?
- Aynı katılımcıların farklı zaman noktalarında ölçüldüğü çalışmalarda (ön test, son test, takip)
- Aynı bireyin farklı tedavi veya koşullara maruz kaldığı çapraz (crossover) çalışmalarda
- Öğrenme veya gelişim araştırmalarında
Varsayımlar
- Normallik: Bağımlı değişken her ölçüm noktasında normal dağılmalıdır.
- Küresellik (Sphericity): Ölçüm dönemleri arasındaki farkların varyansları eşit olmalıdır. Mauchly testi ile kontrol edilir.
- Küresellik ihlali varsa Greenhouse-Geisser veya Huynh-Feldt düzeltmesi kullanılır.
SPSS'te Tekrarlanan Ölçümler ANOVA Adımları
- Analyze → General Linear Model → Repeated Measures
- "Within-Subject Factor Name" alanına faktörün adını yazın (örn. "Zaman")
- "Number of Levels" alanına ölçüm sayısını girin
- "Define" tuşuna tıklayın ve değişkenleri atayın
- "Options" → "Descriptive statistics" ve "Estimates of effect size" seçeneklerini işaretleyin
- "Post Hoc" veya "Contrasts" ile ikili karşılaştırmaları belirleyin
Sonuçları Raporlama
APA formatında: "Tekrarlanan ölçümler ANOVA'sı, zaman içinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişim ortaya koydu, F(2, 58) = 12.45, p < .001, η² = .30."