Regresyon analizi, istatistiğin en temel ve güçlü araçlarından biridir. Bir veya birden fazla bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisini incelemenize ve gelecekteki değerleri tahmin etmenize olanak tanır.
Regresyon Türleri
- Basit Doğrusal Regresyon: Tek bağımsız değişken ile bağımlı değişken arasındaki doğrusal ilişkiyi modeller. Y = a + bX formülüyle ifade edilir.
- Çoklu Doğrusal Regresyon: Birden fazla bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki birleşik etkisini inceler.
- Lojistik Regresyon: Bağımlı değişkenin kategorik (ikili) olduğu durumlarda kullanılır. Hastalık varlığı/yokluğu, başarı/başarısızlık gibi.
- Hiyerarşik Regresyon: Değişkenlerin modele adım adım eklenerek her adımın katkısının değerlendirildiği yöntemdir.
SPSS'te Doğrusal Regresyon Adımları
- Analyze → Regression → Linear
- Bağımlı değişkeni "Dependent" kutusuna taşıyın
- Bağımsız değişkenleri "Independent(s)" kutusuna ekleyin
- Method: Enter (tüm değişkenleri aynı anda) veya Stepwise seçin
- Statistics sekmesinden R², F değeri ve β katsayılarını aktif edin
Regresyon Varsayımları
Güvenilir regresyon analizi için şu varsayımların karşılanması gerekir:
- Doğrusallık: Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında doğrusal ilişki
- Bağımsızlık: Artıklar birbirinden bağımsız olmalı
- Normallik: Artıklar normal dağılmalı
- Sabit varyans (Homoscedasticity): Artıkların varyansı sabit olmalı
- Çoklu doğrusallık yok: Bağımsız değişkenler arasında yüksek korelasyon olmamalı